2017, 13 augustus
Om shanti...Lieve lezers,
In India begint alles bij de voeten waarom? omdat ze het eerste deel van ons lichaam zijn dat de aarde begroet. In yogi-taal: de voetzolen zijn onze wortels, onze plug-in naar moeder aarde.
Nog maar een paar decennia geleden liep bijna iedereen daar op blote voeten — niet uit armoede, maar uit pure eerbied. De aarde voedde je, en je liet haar dat doen zonder tussenkomst van rubber, leer of een hippe sneaker.
En eerlijk is eerlijk: het had ook iets praktisch. Je kon altijd en overal naar binnen stappen zonder gedoe met veters. (In vroegere tijden waren de Europeanen de enigen die hun schoenen mochten aanhouden, waarschijnlijk omdat niemand zin had om een Brit twintig minuten te zien worstelen met zijn knoopjes.)
Voeten als taal van nederigheid én schoonheid
In veel dorpen is het nog steeds gebruikelijk om de voeten van ouderen aan te raken. Niet omdat ze zo schoon zijn — verre van — maar omdat het een ritueel is dat het ego zachtjes laat smelten. Sommige meisjes in Centraal-India tillen zelfs de voet van hun schoonvader op en plaatsen die op hun hoofd. Ik weet het, ik zie jullie al denken...wat??…hoezo?? Ik ziet het al voor me. Het is een soort extreme versie van Namaste, maar dan met een acrobatische twist.
Toch zijn voeten niet alleen nederigheid. Ze zijn ook schoonheid, erotiek, ritme. Krishna streelde de voeten van Radha alsof hij haar ziel beroerde. Vrouwen versieren hun voeten met henna, teenringen en enkelbandjes die bij elke stap een zacht belletje laten klinken — een geluid dat elke yogadocent zou gebruiken als perfecte oefening voor een pranayama ademhaling inhale… exhale… En voor sommige mannen is dat belletje het equivalent van een tantrische gong.
De kunst van voetverzorging
Vanaf de geboorte worden voeten gekoesterd: ingewreven met olie, zorgvuldig gereinigd, gemasseerd volgens Ayurvedische voorschriften. Een voetmassage is geen luxe maar een vorm van energetische genezing. Bij mannen brengt het rust. Bij vrouwen… laten we zeggen dat het de innerlijke shakti wakker kust.
En dan… de schoen. Het eeuwige probleem.
Leer werd eeuwen geleden door moslim-overheersers geïntroduceerd, maar voor hindoes was het onrein. Het kwam van een dier dat misschien voor dit doel was gedood — en dat maakte het spiritueel ingewikkeld. Dus gingen de hindoe-koningen op zoek naar een alternatief. En zo ontstond de beroemde houten teenknop-sandaal: een plankje dat je met je grote teen moet vasthouden. Een soort teen-yoga, maar dan zonder mat. Je moest hem letterlijk meesleuren, en als je het achterstuk niet recht krijgt, kun je je enkel lelijk blesseren. Maar hé — het was een symbool van verzet én van goed hindoeschap.
Schoenen uit, altijd en overal
In India doe je je schoenen uit bij het betreden van een huis, een tempel, en vooral de keuken — de heiligste plek van het huis. Daarom is schoeisel vooral iets dat je snel uit moet kunnen doen. De teenknop-sandaal was dus eigenlijk een briljante uitvinding, al liep niemand er echt lekker op.
Leer, taboe en de magie van de schoen
Leer bleef lang verboden voor vrouwen, omdat het verbonden was met de laagste kaste: de leerlooiers. Gandhi probeerde dit te doorbreken door zelf leren sandalen te maken. Hij bewees daarmee dat je niet meteen dood neervalt als je leer aanraakt — een geruststelling voor velen. Toch bleef leer magisch. Riksja-bestuurders hangen een oude schoen aan hun voertuig om demonen af te schrikken. In Rajasthan drinken bezeten vrouwen water uit een schoen om de geest te verjagen. (Je zou bijna denken dat de demon zelf dan zegt: “Oké, ik ben weg hoor, dit gaat me te ver.”)
De moderne slipper en de oude vraag
Tegenwoordig dragen de meeste stedelingen rubberen of plastic slippers. Bata, de grote schoenfabrikant, verkoopt bijna geen leren schoenen meer — te veel gedoe, te veel symboliek. Maar één vraag blijft bestaan: Hoe toon je eerbied aan iemand die schoenen draagt? Hoe raak je de voeten aan van iemand die zijn verbinding met de aarde heeft bedekt?
Daarom blijven sommige mensen — vooral zij die status willen tonen — bewust op blote voeten lopen. Zelfs in een vliegtuig. Zelfs met een aktetas. Zelfs met een instapkaart tussen de vingers alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. En misschien… is het dat ook.
Als je wil, kan ik hem nog verder verfijnen — meer poëzie, meer humor, of juist meer spiritualiteit. Laat me weten welke richting jouw hart kiest. Einde van dit verhaal over schoenen...Hieronder zal ik nog wat reflectievragen zetten, misschien leuk om er eens mee aan de slag te gaan....Voor nu lieve groet en moge de zegen van de Meesters ook op jullie rusten. Kamala
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Reflectie voor jou — met een kleine knipoog
Hoe vaak staan jouw voeten eigenlijk stil bij het feit dat ze jou overal naartoe dragen?
Wanneer voelde jij je voor het laatst écht geaard — zonder dat er een slipper tussen jou en de aarde zat?
Welke kleine rituelen rond schoenen of blote voeten heb jij stiekem zelf ontwikkeld?
Wat doet het idee van nederigheid via de voeten met jou… en met je ego?
Als jouw schoeisel vandaag een boodschap zou fluisteren, wat zou het zeggen — “Ik verbind je” of “Ik houd je tegen”?
