juni 2026
Om Shanti....Lieve lezers
Er zijn ontmoetingen die je levenslang bijblijven. Voor mij was dat Swami Veda Bharati die ik voor het eerst zag tijdens een Yoga Nidra‑weekend in 1998 in Capelle ad IJssel. In de pauze kwam er iemand van zijn staf naar mij toe en vertelde mij dat Swami Veda Bharati onder de indruk van mij was en verzocht mij door dat staflid om naar zijn plaats te gaan voor een onderhoud....dit is wat Swami Veda Bharati tegen mij zei:
“Wil je voor een paar maanden naar India komen, zodat ik je kan observeren?”
Het was alsof hij iets zag wat ik zelf nog niet kende. Door omstandigheden kon ik toen niet gaan, maar jaren later bracht het leven mij alsnog vaak naar India — en naar de stilte waarover hij sprak. Nu, zoveel jaren later, voel ik dat het tijd is om iets van ZIJN onderricht door te geven aan jullie als dank aan hem.
Swami Veda sprak vaak over vier niveaus van stilte, volgens hem was het geen dogma, geen systeem, maar een innerlijke weg die steeds subtieler wordt. Een weg die voor beginners toegankelijk is, en voor gevorderden eindeloos verdiept.
1. Stilte van de spraak — vāg‑mauna
Dit is de poort. Niet praten, maar vooral: de impuls om te reageren laten rusten. Je merkt hoe vaak woorden voortkomen uit onrust, gewoonte of emotie. Wanneer de tong stil wordt, begint de geest zich te tonen zoals hij werkelijk is. Dit is wat Brahmanistha, Parivrajaka, Junapithadhikari, His Holiness 1008 Shri Shri Soham Baba(Babaji) Mahamandalesvare of Juna - Akhara. (link) tegen mij zei in het jaar 2000...Kamala geen bla bla bla....
2. Stilte van de gedachten — manas‑mauna
Als de woorden verstillen, wordt de innerlijke dialoog hoorbaar. In deze fase leer je: de stroom van gedachten te vertragen de adem en aandacht tot één zachte lijn te maken. Gedachten te laten komen en gaan zonder ze vast te grijpen. De geest wordt daardoor transparanter en/of minder dwingend. Je begint te proeven dat stilte niet de afwezigheid van gedachten is, maar de ruimte waarin ze verschijnen.
3. Stilte van de emoties en beelden — bhāva‑mauna
Wanneer de gedachten rustiger worden, komen vaak subtielere bewegingen op: herinneringen, beelden, emoties, oude patronen. Dit is de fase waarin je niet meer reageert op wat opkomt. De innerlijke rimpelingen lossen op in een bredere aanwezigheid. Swami Veda Bharati noemde dit “de laatste bewegingen van het ego‑gevoel”. Hier wordt stilte zachter, dieper, vriendelijker.
4. Stilte van het bewustzijn zelf — mahā‑mauna
Dit is de stilte die niet meer gemaakt wordt. De stilte die er altijd al was. Hier wordt de adem bijna onmerkbaar valt zelfs de mantra stil...is er geen binnen en geen buiten...opent zich een ruimte die oneindig en toch intiem is. Swami Veda noemde dit “de kamer van stilte”. Het is de stilte waarin je niet meer mediteert —je bent meditatie.
Waarom deze vier niveaus belangrijk zijn
Voor beginners bieden ze een eenvoudige kaart: van buiten naar binnen, van doen naar zijn. Voor gevorderden openen ze een subtiel pad: van inspanning naar moeiteloze aanwezigheid. Voor mij persoonlijk zijn het vier vensters naar dezelfde ruimte die ik al die jaren geleden in Swami Veda’s ogen zag — een ruimte die niet van hem was, en niet van mij, maar van het bewustzijn zelf. Nu begrijp ik het wel maar ben er van overtuigd dat ik vast nog niet alle stadia's heb gerealiseerd. En stiekem tussen jou en mij, vind ik bla bla bla nog steeds af en toe leuk.
Een klein ritueel van stilte voor wie dit leest
Voor iedereen die deze woorden heeft gelezen, voor iedereen bij wie iets is gaan bewegen, voor iedereen die even wil rusten:
Ga zitten zoals je nu zit. Niets hoeft anders. Laat je ogen zacht worden, alsof je door een dunne sluier kijkt. Breng dan je aandacht naar je adem. Niet om haar te veranderen, maar om haar te ontmoeten. Adem één keer iets dieper in…en laat los. Leg één hand op je hart, en voel hoe daar een stille ruimte opent — een ruimte die er altijd al was. Fluister vanbinnen, heel zacht: “Ik keer terug naar stilte.” Laat de woorden oplossen. Laat de adem vanzelf gaan. Laat de stilte zichzelf vinden. Blijf zo drie ademhalingen zitten. Wanneer je wilt, open je je ogen weer. De stilte blijft.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Nawoord
